Zasiłki dla opiekunów

             Na mocy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. 2014, poz. 567 ) od dnia 15 maja 2014 roku można ubiegać się o przyznanie zasiłku dla opiekuna, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja
o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r.

Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1)    za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2)    od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa powyżej, przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, ale nie dłużej niż do dnia wejścia w życie ustawy.

Warto dodać, że zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia złożenia wniosku o ustalenie zasiłku dla opiekuna.

W przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403 z późn. zm.) świadczenie to przysługuje odpowiednio:

1)    rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2)    małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

             Warunkiem otrzymania zasiłku dla opiekuna jest zatem albo zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego albo wykonywanie przez małżonka rolnika lub jego domowników pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

            Ustawa przewiduje, że wniosek o przyznanie zasiłku może być złożony we właściwym urzędzie gminy nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 15 września 2014 roku. Trzeba dodać, że zasiłek dla opiekuna przysługuje w wysokości 520 zł miesięcznie. Rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji nie podlega żadnym opłatom. Prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

             Jakie konsekwencje wiążą się z wprowadzonymi przepisami i czy są one korzystne dla rolników? Należy pamiętać, że warunkiem niezbędnym do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jest prowadzenie działalności rolniczej (wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie rolnym). Złożenie zatem przez rolnika, jego małżonka lub domownika, ubiegającego się o przyznanie zasiłku dla opiekuna, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym wskazuje na niespełnianie przez te osoby warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Niespełnianie zatem powyższych warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oznacza wyłączenie z  ubezpieczenia społecznego oraz z ubezpieczenia zdrowotnego w KRUS. Wyłączenie z ubezpieczenia w KRUS możliwe jest również z okresem wstecznym, co może wiązać się z obowiązkiem zwrotu uprzednio przyznanych świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników. W przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna, specjalny zasiłek opiekuńczy albo świadczenie pielęgnacyjne ubiegałby się rolnik jako jedyny właściciel gospodarstwa, zaprzestanie prowadzenia przez niego działalności rolniczej oznacza ustanie ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego także dla domowników  pracujących w jego gospodarstwie rolnym.

             Podsumowując należy stwierdzić, że  skoro otrzymanie zasiłku dla opiekuna i świadczenia pielęgnacyjnego powoduje zaprzestanie ubezpieczenia w KRUS, raczej nie będzie cieszyć się popularnością.

 Podstawa prawna:

- ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567),

- ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.),

- ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557),

- ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r., poz. 1403 z późn. zm.).

 

adw. dr Bogusław Sowa
Kancelaria Adwokacka
ul. 3-go Maja 7/1
35-030 Rzeszów
tel. 889 218 686